چین و آمریکا در خاورمیانه با منافع اقتصادی مشترکی روبرو هستند که بهویژه در زمینه حفظ تجارت آزاد و ثبات مسیرهای انرژی نمایان میشود. جنگ علیه ایران و اختلال در تردد از تنگه هرمز میتواند بهطور جدی این منافع را تهدید کند، چرا که حدود نیمی از واردات نفت خام چین از این گذرگاه عبور میکند.
حضور محدود چین و رویکرد دیپلماتیک
چین، برخلاف آمریکا، حضور نظامی محدودی در منطقه دارد و از تعهدات رسمی امنیتی پرهیز میکند. این کشور در بحرانهای منطقهای رویکردی ضدجنگ و دیپلماتیک را اتخاذ کرده و از این رو میتواند روابط دوستانهای با تمامی طرفها، شامل ایران، عربستان، اسرائیل و کشورهای خلیج فارس حفظ کند. این وضعیت به چین این امکان را میدهد که از ظرفیتهای دیپلماتیک منحصربهفردی برخوردار باشد.
بیشتر بخوانید: نیوزلند به تحریمهای تجاری بریتانیا علیه اسرائیل پاسخ میدهد
چالشهای اقتصادی چین در جنگ و تأثیرات آن
جنگ و اختلال در تردد از تنگه هرمز چین را با چالشهای جدی اقتصادی مواجه کرده است. بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت و گاز در جهان، چین به شدت به جریان انرژی از هرمز وابسته است و افزایش قیمت نفت و گاز میتواند هزینههای تولید و فشار بر مصرفکنندگان چینی را افزایش دهد. با این حال، به دلیل ذخایر راهبردی انرژی و تنوعبخشی به منابع واردات، چین نسبت به بسیاری از اقتصادهای آسیایی آسیبپذیری کمتری دارد.
از سوی دیگر، یکی از نگرانیهای بلندمدت چین کاهش تقاضای جهانی برای کالاهای صادراتی این کشور بهدلیل تبعات اقتصادی جنگ است. در حوزه سرمایهگذاری، خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ بهعنوان مقصد اصلی سرمایهگذاری چین مطرح شده و تداوم جنگ میتواند امنیت این سرمایهگذاریها را تهدید کند.
شی جینپینگ در گفتوگو با ولیعهد عربستان بر ضرورت حفظ عبور و مرور عادی از هرمز تاکید کرده است. این اقدام بهعنوان نشانهای از نگرانی مستقیم پکن از تداوم بحران و آسیب به امنیت انرژی خود تلقی میشود. در صورت تداوم بحران، چین با چالشهای جدی در تأمین انرژی و امنیت اقتصادی روبرو خواهد شد.
بهطور کلی، بحران همزمان چند گلوگاه دریایی، بهویژه تنگه هرمز و بابالمندب، میتواند پیامدهای زنجیرهای برای اقتصاد جهانی داشته باشد. این وضعیت نه تنها به اختلال در کشتیرانی منجر میشود، بلکه میتواند هزینههای حملونقل را نیز بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: کنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین و سهم ۲۰ درصدی ایران · بیثباتی خاورمیانه و تأثیر آن بر بازار جهانی نفت
