حجتالاسلام والمسلمین دکتر محسن مهاجرنیا، رئیس اندیشکده مطالعات انقلاب اسلامی طلوع مهر، در چهارمین نشست از شانزدهمین دوره سلسله کرسیهای آزاداندیشی با موضوع «عقلانیت دینی؛ از اندیشه تا حکمرانی» به بررسی ابعاد مختلف عقلانیت دینی و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی پرداخت.
عقل بهعنوان چراغ هدایت
دکتر مهاجرنیا در این نشست با اشاره به اهمیت عقل در سیره پیامبر اکرم(ص) و آموزههای اسلامی، عقل را بهعنوان یکی از اساسیترین مؤلفههای شخصیت انسان معرفی کرد. او اظهار داشت که عقل در روایات اسلامی جایگاه ویژهای دارد و بهعنوان وسیلهای برای تشخیص مسیر صحیح زندگی شناخته میشود.
بیشتر بخوانید: بازسازی نظامی چین تحت رهبری شی جینپینگ و چالشهای استراتژیک
این استاد حوزه و دانشگاه با بررسی آیات قرآن کریم، به دو وضعیت متفاوت انسانها اشاره کرد: وضعیتی که در آن انسان از فهم و شعور بهرهمند است و وضعیتی که در آن از این ظرفیتها محروم میشود. او تأکید کرد که اعمال انسان در عالم آخرت، تحت تأثیر عقل و تصمیمات او در این دنیا قرار دارد.
نقش عقلانیت دینی در حکمرانی
دکتر مهاجرنیا با تفکیک میان «عقل» و «عقلانیت»، توضیح داد که عقل بهعنوان یک ظرفیت ادراکی، اگر بر اساس آموزههای دینی و فطرت الهی به کار گرفته شود، به «عقلانیت دینی» تبدیل میشود. او افزود که عقل فعال میتواند در تشخیص سعادت حقیقی و فضیلت، نقشی کلیدی ایفا کند.
این پژوهشگر در ادامه بر اهمیت عقلانیت در عرصه سیاست و حکمرانی تأکید کرد و رفتارهای متناقض برخی قدرتهای جهانی را مثال زد. او با اشاره به تحولات اخیر در منطقه و جنگها، بیان کرد که این اقدامات نشاندهنده فاصله گرفتن از اصول عقلانی و اخلاقی است.
دکتر مهاجرنیا همچنین بر ضرورت حفظ آرامش و امید در جامعه تأکید کرد و گفت: «در شرایط دشوار، تبیین واقعبینانه و تقویت روحیه امید از اهمیت بالایی برخوردار است.» او به تحولات مربوط به تنگه هرمز و وضعیت بازار انرژی اشاره کرد و اظهار داشت که این موارد میتواند بر معادلات منطقهای و بینالمللی تأثیرگذار باشد.
در پایان، حجتالاسلام مهاجرنیا امیدوار بود که جامعه اسلامی با تکیه بر عقلانیت دینی، بتواند در مسیر حفظ منافع عمومی و تقویت ایمان و توکل به پیش برود و از ظرفیتهای موجود برای عبور از مشکلات بهره گیرد.
بیشتر بخوانید: تحلیل عملکرد سیستم ایمنی در بیماران لوپوس توسط تیم تحقیقاتی · همایش ملی تنظیمگری فضای مجازی: شلوغی صحنه حکمرانی و بیسامانی آن
