چین بهعنوان یک بازیگر کلیدی در معادلات جنگ یمن، پس از بیش از ۲۰۰ روز از آغاز این درگیری، بهطور جدی وارد عمل شده است. با توجه به پیشروی انصارالله در ساحل دریای سرخ، عربستان از چین خواسته تا برای مهار بحران در یمن اقدام کند. پکن نیز بهطور خصوصی از تهران خواسته که از نفوذ خود برای جلوگیری از تشدید جنگ استفاده کند. این تحولات نشاندهندهٔ اهمیت چین در معادلات ژئوپلیتیکی خاورمیانه است.
نقش چین در معادلات جدید خاورمیانه
چین بهعنوان بزرگترین شریک تجاری ایران و همچنین شریک اقتصادی عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس، در حال تبدیل شدن به یک محور اصلی در رایزنیهای جنگ یمن است. این کشور موفق به ایجاد روابط دیپلماتیک جدیدی در سال ۲۰۲۳ بین ایران و عربستان شد و اکنون بار دیگر بهعنوان یک میانجی در بحران یمن ظاهر شده است. درخواست عربستان از چین برای ورود به بحران یمن، بهدنبال پیشرویهای انصارالله و تهدید امنیتی در بابالمندب مطرح شده است.
بیشتر بخوانید: تاکتیکهای جدید ایالات متحده در برابر ایران به کاهش فشار اقتصادی منجر شده است
جنگ یمن در حال شکل دادن به نظمی چندقطبی در خلیج فارس است؛ نظمی که در آن کشورهای عربی بهطور همزمان به آمریکا وابستهاند و روابط خود با قدرتهایی همانند چین را نیز گسترش میدهند. تماس عربستان با چین نشاندهندهٔ این است که ریاض در جستوجوی گزینههای بیشتری در کنار چتر امنیتی آمریکا است.
چالشهای میانجیگری چین
درخواست چین برای میانجیگری بر این فرض استوار است که ایران میتواند رفتار انصارالله را تغییر دهد. اما برخی تحلیلگران غربی بر این باورند که انصارالله بهعنوان یک بازیگر مستقل با اهداف خود، نمیتواند صرفاً تابع دستورات تهران باشد. این واقعیت، مذاکرات و میانجیگری را پیچیدهتر میکند.
بازار نفت نیز به خبر ورود چین واکنش نشان داد و قیمت نفت برنت کاهش یافت. به نظر میرسد که معاملهگران به کاهش نگرانیها نسبت به اختلالات در مسیرهای انرژی، بهویژه در هرمز توجه دارند. این نکته نشان میدهد که اگرچه فشار بر مسیرهای انرژی همچنان بالاست، اما بازار در حال سازگاری با شرایط جدید است.
با این حال، شرایط امنیتی در منطقه همچنان نگرانکننده است. وقوع حوادثی مانند حمله به نفتکشها در هرمز و تهدیدات جدید از سوی مقامات آمریکایی، نشاندهندهٔ تداوم تنشها در این آبراه است. این وضعیت بهویژه در زمانی که ترامپ از احتمال حملات بیشتر به ایران سخن میگوید، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در نهایت، چین در تلاش است تا تعادل میان منافع خود را حفظ کند؛ از یکسو رابطه راهبردی با ایران و از سوی دیگر روابط اقتصادی با عربستان و کشورهای خلیج فارس. موفقیت میانجیگری چین به توانایی آن در کاهش تنشها و مدیریت بحران در یمن بستگی دارد. در شرایطی که جنگ ادامه دارد و جبههها پیچیدهتر شدهاند، این چالشها قابلتوجهتر میشوند.
بیشتر بخوانید: روند صعود راست افراطی در اروپا و آمریکا و تحلیل آن · چین و تأثیر جغرافیای اوراسیا بر استراتژیهای امنیت انرژی
