ناتو به عنوان یک ائتلاف نظامی بینالمللی، در هفتههای اخیر با نگرانیهایی نسبت به تهدیدات روسیه مواجه شده است. مقامات ارشد سیاسی و مسئولان سابق ناتو درباره امکان استفاده از ماده ۵ این پیمان به دلیل حملات سایبری شدید بحث کردهاند. این حوادث موجب سوالی اساسی شده است: آیا ناتو نگران کشیده شدن به یک درگیری وسیعتر در اروپا است؟
چالشهای جدید ناتو
پاسخ کوتاه این است که ناتو در حال حاضر نگران نیست. اما این ائتلاف با مجموعهای از چالشهای پیچیدهتر از خطر جنگهای متعارف روبروست. نگرانی اصلی در داخل ناتو این است که آیا میتواند وحدت و اعتبار لازم برای بازدارندگی روسیه را حفظ کند، در حالی که با عدم قطعیتهای سیاسی و استراتژیک در میان اعضای خود مواجه است.
بیشتر بخوانید: افزایش خشونتهای سازمان یافته در سیدنی و ارتباط آن با مصرف مواد مخدر غیرقانونی
بحثهای کنونی بیشتر حول فعالیتهای «ترکیبی» متمرکز شده است. این فعالیتها شامل حملات سایبری، خرابکاری، کمپینهای اطلاعاتی، نقض حریم هوایی، اختلال GPS و نفوذ پهپادی میشود. به عنوان مثال، در ۱۵ سپتامبر، جنگندههای مستقر در مأموریت دفاع هوایی ناتو، یک پهپاد که به ادعای برخی منابع، متعلق به روسیه بود و حریم هوایی لیتوانی را نقض کرده بود، سرنگون کردند.
عدم قطعیت و چالشهای سیاسی
این نوع اقدامات در ناحیهای خاکستری بین صلح و جنگ قرار میگیرند. آنها عدم قطعیت ایجاد کرده، هزینههایی را تحمیل میکنند و اراده سیاسی را آزمایش میکنند بدون آنکه به یک پاسخ نظامی فوری منجر شوند. این امر ناتو را با معضل مواجه میکند. این پیمان برای بازدارندگی حملات نظامی عمده طراحی شده است و مشخص نیست که چگونه باید به اقداماتی که تحریکآمیز اما مبهم هستند، واکنش نشان دهد.
بسیاری از مقامات غربی بر این باورند که هدف روسیه ممکن است آغاز یک جنگ با ناتو نباشد، بلکه شناسایی نقاط ضعف و حوزههای اختلاف میان اعضای این ائتلاف است. در این شرایط، بازدارندگی دیگر تنها به تانکها و موشکها محدود نمیشود، بلکه به حفظ وحدت سیاسی در برابر فشارهای مستمر و کمسطح نیز بستگی دارد.
چالش دیگری که ناتو با آن روبروست، ناشی از عدم قطعیت در رهبری ایالات متحده است. برای ۷۵ سال، اعتبار این ائتلاف به این فرض بستگی داشته است که واشنگتن هر گونه پاسخ عمده به تجاوزات در اروپا را رهبری خواهد کرد. با این حال، این فرض به تدریج پیچیدهتر شده است.
در نهایت، ناتو باید بر تنوع دیدگاهها و اولویتهای امنیتی در میان اعضای خود غلبه کند. افزایش احزاب ملیگرا و پوپولیستی در اروپا، هرچند به طور خودکار ناتو را تضعیف نمیکند، اما میتواند منجر به تفاوتهای بیشتری در درک تهدیدات و اولویتبندی آنها شود.
در مجموع، ناتو با تهدیداتی روبروست که در آستانه جنگ نیستند، بلکه عدم قطعیت و فشارهای ترکیبی را شامل میشوند. این ائتلاف باید به گونهای عمل کند که ضمن حفظ انسجام سیاسی میان ۳۲ کشور، به این چالشها پاسخ دهد.
بیشتر بخوانید: مجلس آمریکا لایحه لیندسی گراهام علیه ایران و روسیه را تصویب کرد · تهدیدات جدید ولادیمیر پوتین برای اوکراین و اروپا
