آمریکا باید یک سیاست جدید برای کشورهای در حال گذار بین ناتو و روسیه تدوین کند تا به اهداف استراتژیک خود در این مناطق برسد. این سیاست جدید باید بر اساس تجارب گذشته و درک عمیقتری از واقعیتهای کنونی طراحی شود.
تنشهای جاری و پیشینه تاریخی
تنشهای اخیر در کشورهای مولداوی، ارمنستان و بلاروس نشاندهنده بحران منطقهای است که ریشههای آن به مدتها پیش برمیگردد و جنگ اوکراین تنها آن را تشدید کرده است. بهویژه، ورود یک پهپاد روسی به حریم هوایی مولداوی در زمان پرواز ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گویای این واقعیت است که تنشها در این منطقه به سادگی قابلچشمپوشی نیست.
بیشتر بخوانید: کنترل حوثیها بر تنگه بابالمندب و پیامدهای عمیق آن برای BRICS
سیاست دوگانه آمریکا در قبال کشورهای پساشوروی، که شامل تلاش برای ادغام روسیه بهعنوان یک شریک کوچک در نظام لیبرال غربی و گسترش ناتو به سمت مرزهای غربی روسیه بوده، نهتنها موفق نبوده بلکه به افزایش تنشها و بدبینی در کرملین منجر شده است. این احساس که هدف اصلی آمریکا تضعیف قدرت روسیه است، باعث شده تا مقامات روسی در تلاش برای بازیابی قدرت خود جدیتر شوند.
ضرورت تدوین سیاست جدید
حالا که دوران تکقطبی پس از جنگ سرد به پایان رسیده است، آمریکا باید با هدف جلوگیری از تشدید جنگ اوکراین و برقراری تعادل در روابط فراآتلانتیک، سیاست جدیدی برای کشورهای در حال گذار طراحی کند. این سیاست باید شامل پروژههای اقتصادی و تلاشهای نرمالسازی سیاسی باشد که ثبات منطقهای در اوراسیا را تقویت کند و کشورهای در حال گذار را به سمت ایجاد روابط مثبت با تمامی همسایگان خود هدایت کند.
علاوه بر این، تعامل آمریکا با روسیه باید شامل اقدامات اعتمادسازی باشد تا خطرات ناشی از سوءتفاهمات و چرخههای امنیتی کاهش یابد. این نیاز به گفتوگوهای مستمر با مسکو در مورد مواردی دارد که واشنگتن در حال انجام آنها است و در مورد میزان حضور خود در کشورهای در حال گذار.
در نهایت، آمریکا باید از گسترش ناتو به سمت جمهوریهای سابق شوروی اجتناب کند، چراکه این اقدام نهتنها پایههای ثبات بین روسیه و غرب را تضعیف میکند، بلکه به بیثباتی بیشتر در کشورهای در حال گذار نیز منجر میشود.
فرصتهای جدید و چالشها
یکی از موفقیتهای بزرگ آمریکا در این زمینه، اعلام «مسیر بینالمللی صلح و رونق» در اوت ۲۰۲۵ با حضور نخستوزیر ارمنستان و رئیسجمهور آذربایجان است. این اقدام میتواند به ایجاد زنجیره تأمین کلیدی در کریدور میانه کمک کند و به تقویت دسترسی آمریکا به مواد معدنی حیاتی منجر شود.
آمریکا باید به ارمنستان و آذربایجان در اجرایی کردن توافق صلح کمک کند و روابط ارمنستان با ترکیه را تسهیل کند. این رویکرد نهتنها به امنیت و توسعه اقتصادی در قفقاز جنوبی کمک خواهد کرد، بلکه میتواند به ثبات در کل منطقه اوراسیا منجر شود.
بیشتر بخوانید: عصر حذف استراتژیک قدرتهای بزرگ · تجربه بینظیر اوکراین در جنگ سایبری روسیه و درسهای آن
