مغز انسان نقشهای از بدن ما را در خود جای داده است که به صورت یک الگوی سازمانیافته از فعالیتهای مغزی تجلی مییابد. این ساختار که به نام نقشهٔ سوماتوپیک شناخته میشود، به طور خاص به چگونگی ارتباط احساس لمسی با نواحی مختلف مغز اشاره دارد. با این حال، هنوز به طور کامل درک نکردهایم که این نقشه به چه شکل و چرا به این دقت سازماندهی شده است.
تغییرات نقشهٔ سوماتوپیک پس از ترمیم عصب
مطالعهای جدید به بررسی تغییرات نقشهٔ مغزی دست پس از ترمیم جراحی عصبهای دست پرداخته است. نتایج نشان میدهد که نقشهٔ مغزی افرادی که تحت عمل ترمیم عصب قرار گرفتهاند، تغییراتی را تجربه کرده و این تغییرات میتواند بر توانبخشی تأثیر مثبتی بگذارد.
بیشتر بخوانید: کاهش قابل توجه پهپادهای چندمنظوره MQ-۹ آمریکا در میدانهای نبرد
این نقشه به ما این امکان را میدهد که درک کنیم چگونه لمس انگشتان مختلف، الگوهای متفاوتی از فعالیت مغزی را به وجود میآورد. به عنوان مثال، تحریک انگشت شست یا انگشت کوچک هر کدام در ناحیهای خاص از قشر حسی اولیه مغز (S۱) فعالیت میکنند. این ترتیب فضایی منظم نشاندهندهٔ نقشهٔ سوماتوپیک است که تاریخچهای به قدمت دههٔ ۱۹۳۰ دارد.
پیامدهای تغییر نقشهٔ مغزی برای توانبخشی
عصبهای محیطی که مغز و نخاع را به سایر بخشهای بدن متصل میکنند، توانایی شگفتانگیزی برای بازسازی دارند. با این حال، فرآیند بازسازی به طور دقیق هدایت نمیشود و عصبهای جدید ممکن است به نواحی متفاوتی از دست متصل شوند. این امر میتواند به معنای این باشد که فرد وقتی انگشت اشارهاش را لمس میکند، احساس لمس را در انگشت میانه تجربه کند.
مطالعهٔ ما با استفاده از MRI عملکردی، نقشههای مغزی ۲۱ فرد که تحت ترمیم عصبهای دست قرار گرفته بودند را بررسی کرد و آنها را با ۳۰ فرد بدون آسیب عصب مقایسه کرد. نتایج نشان داد که سازماندهی طبیعی پاسخها به انگشتان در افراد با عصبهای ترمیمشده تغییر کرده و بیشتر متغیر است.
این تغییرات نقشهای نتیجهی اتصالهای جدید عصبها در دست است، اما همچنین ممکن است نشاندهندهٔ تغییرات در خود مغز باشد. یافتهها نشان میدهد که ممکن است بهبودی موفق نیاز به بازسازی نقشهٔ اصلی مغز نداشته باشد و سیستم عصبی بتواند از روابط جدید بین دست و مغز به طور مؤثری بهرهبرداری کند.
بیشتر بخوانید: ترامپ و شی باید در نحوهٔ مدیریت رقابت هوش مصنوعی تجدیدنظر کنند · آیا پیشروی سریع انصارالله، آمریکا و عربستان را دوباره به یمن میکشاند؟
