خلیجفارس در آستانه یک نظم جدید قرار دارد که در آن ایران به عنوان بازیگر اصلی در تحولات منطقهای ظاهر شده است. هدف اصلی آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ، سرنگونی جمهوری اسلامی و آسیب جدی به توان هستهای و نظامی ایران بود. این تصور وجود داشت که با حذف تهدید ایران، فرصتهایی برای شکلگیری نظم جدیدی در خاورمیانه فراهم خواهد شد. اما ایران با آمادگی و راهبردی موثر، توانست از این چالشها عبور کند و به دستاوردهای مهمی دست یابد.
دستاوردهای نظامی و اقتصادی ایران
مهمترین دستاورد ایران در این جنگ، ضربه به زیرساختهای نظامی آمریکا در منطقه است. حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در خلیجفارس، شامل هدف قرار دادن هواپیماها، سامانههای راداری و تأسیسات دریایی بود. این حملات به کاهش ذخایر رهگیرهای آمریکایی و انتقال بخش مهمی از نیروها و عملیات آمریکا به اسرائیل، اردن و سوریه منجر شد. از نظر تهران، این روند گامی مهم در جهت خروج نیروهای آمریکایی از خلیج فارس محسوب میشود.
بیشتر بخوانید: ادارهٔ ترامپ در حال ممانعت از صدور گرینکارت برای مهاجران نیازمند خدمات عمومی است
تحولات امنیتی و اقتصادی
جنگ اخیر همچنین موجب تردید کشورهای عربی خلیج فارس نسبت به ارزش پایگاههای آمریکایی به عنوان ابزار تأمین امنیت خود شده است. این پایگاهها نه تنها به امنیت منطقه کمک نمیکنند، بلکه آنها را در معرض جنگ و بیثباتی اقتصادی قرار میدهند. بنابراین، آینده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس اکنون نامشخص است و ایران به خوبی توانسته است در این زمینه تردید ایجاد کند.
ایران همچنین فشار اقتصادی بر جهان را از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز افزایش داده است. بسته شدن تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای انرژی، قیمت نفت و گاز را بالا برده و به کمبود سوخت، تورم و نگرانی از رکود اقتصادی منجر شده است. به این ترتیب، تنگه هرمز به محوری برای منازعه تبدیل شده و کنترل آن به عنوان واقعیتی جدید در منطقه پذیرفته شده است.
در نهایت، تحولات اخیر نشاندهنده یک دوره جدید در خاورمیانه است که در آن ایران خود را به عنوان یکی از بازیگران کلیدی در شکلدهی به نظم نوظهور میبیند. این نظم، به کاهش فشارهای نظامی و اقتصادی بر ایران منجر خواهد شد و میتواند به سمت یک ساختار چندقطبی حرکت کند که در آن چین و دیگر کشورها نقش بیشتری ایفا خواهند کرد.
بیشتر بخوانید: وزیر کشور ایران عازم ترکیه برای همکاریهای امنیتی و پلیسی · گزارش هفته: تحلیل چالشهای سیاسی و نظامی در خاورمیانه و آسیا — ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
